5 grudnia
5 grudnia jest 339. (w latach przestępnych 340.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 26 dni.
Kalendarium dzień po dniu << grudzień 2009 >> Pn Wt Śr Cz Pt So Nd 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3Spis treści
//[edytuj] Święta
- imieniny: Anastazy, Bartłomiej, Dalmacjusz, Dalmacy, Feliks, Gerald, Geraldyna, Jan, Juliusz, Kryspin, Kryspina, Krystyna, Mikołaj, Pelin, Pelina, Pęcisława i Sabbas.
- Haiti - Święto Odkrycia Haiti
- Tajlandia - Urodziny Króla, Dzień Ojca.
- ONZ - Międzynarodowy Dzień Wolontariuszy Pracujących na Rzecz Gospodarczego i Społecznego Rozwoju (Dzień Wolontariusza)
- wspomnienia i święta kościoła katolickiego:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 1830 - Generał Józef Chłopicki został ogłoszony dyktatorem powstania listopadowego.
- 1909 - Konwent Polonia i Korporacja Arkonia podpisały kartel wieczysty.
- 1915 - Powstało Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie".
- 1929 - Został powołany Centrolew.
- 1953 - Pułkownik Józef Światło poprosił o azyl w Berlinie Zachodnim.
- 1975 - W Warszawie oddano do użytku Dworzec Centralny Polskich Kolei Państwowych.
- 1975 - 59 intelektualistów wysłało list do władz przeciwko zmianom w konstytucji PRL.
- 1992 - Powstała pierwsza ogólnopolska telewizja prywatna Polsat.
- 1999 - Powstała pierwsza ogólnopolska platforma cyfrowa Polsatu – Cyfrowy Polsat.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
Bitwa pod Lutynią (1757) na obrazie Carla Röchlinga
- 1484 - Papież Innocenty VIII wydał potępiającą czary bullę Summis desiderantes affectibus.
- 1492 - Krzysztof Kolumb dotarł do Haiti.
- 1590 - Grzegorz XIV został wybrany papieżem.
- 1757 - Wojna siedmioletnia: Fryderyk II pokonał pod Lutynią (Leuthen) wojska austriackie i zmusił je do ewakuacji ze Śląska.
- 1798 - Miała miejsce bitwa pod Hasselt.
- 1865 - Wojna Chile i Peru z Hiszpanią: Chile i Peru zawarły antyhiszpański sojusz.
- 1906 - Feliksa Kozłowska została jako pierwsza kobieta w historii chrześcijaństwa imiennie ekskomunikowana.
- 1933 - Zniesiono prohibicję w Stanach Zjednoczonych.
- 1941 - II wojna światowa: Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Finlandii, Węgrom i Rumunii.
- 1965 - Papież Paweł VI beatyfikował ojca Charbela Makhloufa, maronickiego zakonnika.
- 1965 - Zostało ogłoszone orędzie 42 biskupów niemieckich jako odpowiedź na list polskich biskupów.
- 1990 - Salman Rushdie został skazany na karę śmierci.
- 2005 - W Wielkiej Brytanii wszedł w życie Civil Partnership Act i zarejestrowano pierwszy związek partnerski pary homoseksualnej.
[edytuj] Urodzili się
- 1377 - Jianwen, cesarz Chin (zm. 1402)
- 1389 - Zbigniew Oleśnicki, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (zm. 1455)
- 1443 - Juliusz II, papież (zm. 1513)
- 1782 - Martin Van Buren, amerykański prawnik, polityk, sekretarz stanu, wiceprezydent i prezydent USA (zm. 1862)
- 1820 - Afanasij Fet, rosyjski poeta (zm. 1892)
- 1830 - Christina Rossetti, angielska poetka pochodzenia włoskiego (zm. 1894)
- 1836 - Walery Antoni Wróblewski, polski generał, uczestnik powstania styczniowego i Komuny Paryskiej (zm. 1908)
- 1839 - George Custer, amerykański dowódca wojskowy, generał (zm. 1876)
- 1867 - Józef Piłsudski, polski polityk, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, minister spraw wojskowych, premier Polski (zm. 1935)
- 1870 - Vítězslav Novák, czeski kompozytor (zm. 1949)
- 1872 - Wincenty Styczyński, polski lekarz, polityk, działacz społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1922)
- 1879 - Clyde Cessna, amerykański producent samolotów (zm. 1954)
- 1886 - Rose Wilder Lane, amerykańska pisarka, dziennikarka (zm. 1968)
- 1889 - Damia, francuska aktorka, piosenkarka (zm. 1978)
- 1890 - Fritz Lang, austriacki reżyser filmowy (zm. 1976)
- 1892 - Julian Kulski, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1976)
- 1892 - Ferdinand Schörner, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy (zm. 1973)
- 1896 - Carl Ferdinand Cori, amerykański biochemik pochodzenia czeskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1984)
- 1896 - Stuart Heisler, amerykański reżyser filmowy (zm. 1979)
- 1897 - Nunnally Johnson, amerykański reżyser filmowy (zm. 1977)
- 1899 - Sonny Boy Williamson II, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1965)
- 1899 - Bolesław Woytowicz, polski pianista, kompozytor, pedagog (zm. 1980)
- 1901 - Walt Disney, amerykański producent filmowy (zm. 1966)
- 1901 - Werner Heisenberg, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1976)
- 1903 - Johannes Heesters, holenderski aktor, piosenkarz
- 1903 - Cecil Frank Powell, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1969)
- 1904 - Pierre Chenal, francuski reżyser filmowy (zm. 1990)
- 1906 - Otto Preminger, amerykański reżyser filmowy pochodzenia austriackiego (zm. 1986)
- 1907 - Alina Centkiewicz, polska pisarka (zm. 1993)
- 1910 - Abraham Polonsky, amerykański reżyser filmowy (zm. 1999)
- 1911 - Władysław Szpilman, polski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 2000)
- 1912 - Keisuke Kinoshita, japoński reżyser filmowy (zm. 1998)
- 1913 - Wanda Karczewska, polska pisarka (zm. 1995)
- 1914 - Stanisław Dygat, polski pisarz (zm. 1978)
- 1914 - Hans Hellmut Kirst, niemiecki pisarz (zm. 1989)
- 1916 - Hilary Koprowski, polski biolog, wirusolog, profesor Thomas Jefferson University
- 1921 - Marian Łącz, polski aktor, piłkarz, reprezentant Polski (zm. 1984)
- 1923 - Władimir Tiendriakow, rosyjski pisarz (zm. 1984)
- 1825 - Anastasio Somoza Debayle, nikaraguański polityk, prezydent Nikaragui (zm. 1980)
- 1925 - Anna Świderkówna, polska filolog klasyczny, papirolog, biblistka, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 2008)
- 1926 - Emil Kiszka, polski lekkoatleta, sprinter, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 2007)
- 1927 - Rama IX, król Tajlandii
- 1928 - Barbara Krafftówna, polska aktorka
- 1929 - Stanisław Bareja, polski reżyser filmowy (zm. 1987)
- 1929 - Andrzej Falkiewicz, polski eseista, krytyk teatralny
- 1930 - Ginter Gawlik, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2005)
- 1930 - Władysław Loranc, polski dziennikarz, polityk, przewodniczący Radiokomitetu, minister-kierownik Urzędu do Spraw Wyznań
- 1931 - Ramolo Guerrieri, włoski reżyser filmowy
- 1932 - Sheldon Lee Glashow, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- 1932 - Nadira, indyjska aktorka (zm. 2006)
- 1934 - Art Davis, amerykański basista jazzowy (zm. 2007)
- 1934 - Joan Didion, amerykańska dziennikarka, pisarka
- 1935 - Little Richard, amerykański piosenkarz, pianista
- 1936 - James Lee Burke, amerykański pisarz
- 1936 - Remigiusz Napiórkowski, polski pisarz
- 1937 - Ryszard Czerwiński, polski fotografik
- 1938 - Alois Brandstetter, austriacki pisarz
- 1938 - J.J. Cale, amerykański wokalista
- 1938 - Jacek Waltoś, polski malarz, grafik, rzeźbiarz
- 1945 - Adam Jamróz, polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu w Białymstoku, senator RP, sędzia Trybunału Konstytucyjnego
- 1945 - Mosze Kacaw, izraelski polityk, prezydent Izraela
- 1946 - José Carreras, hiszpański śpiewak operowy (tenor)
- 1946 - Mikołaj Grabowski, polski aktor, reżyser teatralny
- 1946 - Zdzisław Kamiński, polski ekonomista, dziennikarz, popularyzator nauki (zm. 1989)
- 1946 - Tadeusz Sławek, polski poeta, literaturoznawca, tłumacz
- 1947 - Jim Messina, amerykański muzyk zespołu Buffalo Springfield
- 1947 - Żugderdemidijn Gurragczaa, mongolski kosmonauta
- 1948 - Andrzej Łuczak, polski szachista, mistrz międzynarodowy
- 1956 - Krystian Zimerman, polski pianista, dyrygent, laureat Konkursu Chopinowskiego
- 1962 - José Cura, argentyński śpiewak operowy (tenor)
- 1962 - Antonín Kasper, czeski żużlowiec (zm. 2006)
- 1963 - Eddie Edwards, brytyjski skoczek narciarski
- 1963 - Sławomir Matusz, polski poeta, krytyk literacki, dziennikarz
- 1965 - Johnny Rzeznik, amerykański muzyk zespołu Goo Goo Dolls
- 1966 - Patricia Kaas, francuska piosenkarka
- 1972 - Boris Kudlička, słowacki scenograf
- 1973 - Krystyna Dąbrowska, polska szachistka, arcymistrzyni
- 1975 - Ronnie O'Sullivan, angielski snookerzysta, mistrz świata
- 1977 - Paddy Kelly, amerykański wokalista pochodzenia irlandzkiego zespołu The Kelly Family
- 1982 - Ján Mucha, słowacki piłkarz, bramkarz, reprezentant Słowacji
- 1983 - Monika Niedek, polska wokalistka zespołu Queens
[edytuj] Zmarli
- 1355 - Jan III, książę Brabancji (ur. 1300)
- 1560 - Franciszek II Walezjusz, król Francji (ur. 1544)
- 1624 - Gaspard Bauhin, szwajcarski lekarz, anatom, botanik (ur. 1560)
- 1791 - Wolfgang Amadeusz Mozart, austriacki kompozytor (ur. 1756)
- 1860 - Friedrich Christoph Dahlmann, niemiecki historyk, polityk (ur. 1785)
- 1870 - Aleksander Dumas (ojciec), francuski pisarz (ur. 1802)
- 1891 - Piotr II, cesarz Brazylii (ur. 1825)
- 1895 - Pizi, wódz Siuksów (ur. 1840)
- 1913 - Jan Sten, polski chemik, pisarz, krytyk literacki, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1871)
- 1925 - Władysław Reymont, polski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1867)
- 1926 - Claude Monet, francuski malarz (ur. 1840)
- 1940 - Wiesław Chrzanowski, polski inżynier, profesor i rektor Politechniki Warszawskiej, minister przemysłu i handlu (ur. 1880)
- 1944 - Julian Grobelny, polski działacz socjalistyczny, przewodniczący Żegoty (ur. 1863)
- 1947 - William Thomas, amerykański socjolog (ur. 1863)
- 1950 - Aurobindo Ghose, indyjski filozof (ur. 1872)
- 1951 - Abanindranath Tagore, indyjski malarz, grafik (ur. 1871)
- 1963 - Huseyn Shaheed Suhrawardy, pakistański polityk, premier Pakistanu (ur. 1892)
- 1964 - Bogusław Sujkowski, polski pisarz (ur. 1900)
- 1965 - Joseph Erlanger, amerykański fizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1874)
- 1968 - Ruben Simonow, rosyjski aktor (ur. 1899)
- 1969 - Claudius Dornier, niemiecki konstruktor samolotów, pionier lotnictwa (ur. 1884)
- 1973 - Sir Robert Watson-Watt, szkocki inżynier, wynalazca radaru (ur. 1892)
- 1974 - Pietro Germi, włoski reżyser filmowy, aktor (ur. 1914)
- 1977 - Roland Kirk, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1936)
- 1977 - Aleksander Wasilewski, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR (ur. 1895)
- 1979 - Józef Chałasiński, polski socjolog, profesor i rektor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1904)
- 1981 - Charles Barton, amerykański reżyser filmowy (ur. 1902)
- 1982 - Kazimierz Kluz, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1925)
- 1983 - Robert Aldrich, amerykański reżyser filmowy (ur. 1918)
- 1984 - Stanisław Zawadzki, polski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister pracy i opieki społecznej (ur. 1900)
- 1985 - Aleksja González-Barros y González, Służebnica Boża, hiszpańska nastolatka (ur. 1971)
- 1988 - Teodor Parnicki, polski pisarz (ur. 1908)
- 1993 - Witold Jarosiński, polski pedagog, polityk, minister oświatay (ur. 1909)
- 1999 - Andrzej Kolikowski, polski gangster (ur. 1954)
- 2004 - Robert Dhery, francuski reżyser filmowy (ur. 1927)
- 2005 - John Alvheim, norweski polityk (ur. 1930)
- 2005 - Liu Binyan, chiński pisarz, dziennikarz (ur. 1925)
- 2005 - Milo Dor, austriacki pisarz pochodzenia serbskiego (ur. 1923)
- 2006 - Cezary Leżeński, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1930)
- 2007 - Iosif Dan, rumuński polityk (ur. 1950)
- 2007 - Władysław Grzędzielski, polski dziennikarz, publicysta, dyplomata (ur. 1920)
- 2007 - Karlheinz Stockhausen, niemiecki kompozytor (ur. 1928)
- 2008 - Aleksy II, rosyjski duchowny prawosławny, patriarcha Moskwy i Wszechrusi (ur. 1929)
- 2008 - Constantin Ticu Dumitrescu, rumuński polityk (ur. 1928)
- 2008 - Nina Foch, amerykańska aktorka (ur. 1924)